Bolena, ky  fshat me popull fisnik, ku traditat më të  mira i gjen në ç’do derë që troket. Ajo që e dallon Bolenën nga shumë fshatra, është dinjiteti i tyre,i shoqëruar me thjeshtësinë dhe mikpritjen. Bolena është një pjesë e trupit tonë. Është e vërtetë që Bolena ka histori të lavdishme, e personalitete të spikatura. Sot do të rrëfehemi për njerin prej tyre, për Rustem Memushin, i cili derdhi gjakun në  lulen e rinisë, duke shkruar historinë e tij , Bolenës dhe gjithë shqipërisë. Rustemi ishte ende një  djalë i ri, tepër i ri dhe bota për të cilën kishte luftuar e tërhiqte drejt freskisë së saj. Ngado ndihej një atmosferë e rindërtimit të vëndit. Shpesh herë e shikoje, të krijonte një rrudhë mendimi, duke sjellë nëpër mendime atë, të ardhjes së fashistëve në vitin 1942 në fshatin e tij të lindjes në Bolenë. Si një film me metrazh të  shkurtër i vinin në mëndje, përmes atyre kapotave gri, edhe dy tre feste të bardha që lajmëronin tradhëti. Nuk ishte hera e parë që Bolena provonte mbi kurriz gjurmët dhe egërsinë e armikut. Ndërkohë që kolona e ushtarëve fashistë po i afroheshin fshatit, një oficer me fytyrë të prishur po ecte drejt gjurmëve të vdekjes. Tre katër ushtarë me në krye oficerin,  pasi arritën në qëndër të fshatit u lëshuan drejt shtëpisë së Rustem Riza Memushajt. Rizai me  nënën e Rustos, ishin mbledhur tek vatra pranë oxhakut. Grupi i milicëve së  bashku me ushtarët dhe oficerin gjak prishur, pasi e rrethuan shtëpinë, i vunë shkelmin portës duke bërtitur. Dorzohuni se do t’ju djegim të gjallë.!  Pasi porta  nuk u hap, ata i vendosën zjarrin. Në këto kushte ata dolën jashtë. Ushtarët i  morën dhe i torturuan, por nuk mundën të nxirnin asnjë fjalë për ç’ka ata kërkonin. Vitet kalonin dhe Rustemi po rritej e po burrërohej. Detyra të tjera po e prisnin. Ai  u caktua në veri të vëndit  me detyrë për mbrojtjen e vëndit dhe spastrimin e bandave që kishin ndezur luftën e përgjakshme të  vëllavrasjeve, nën ndikimin e agjenturave të huaja. Një ditë të zakonshme  pas mesditës, një fshatar e takon Rustemin dhe i thotë se sot kësaj ane, është parë Ndue Barjaktari me njerzit e vetë, të sillet rrotull nëpër fshat. Atëhere Rustemi mblodhi kompaninë dhe e ndau në dy grupe. Menjëherë lëvizën në drejtimin, nga u kishte treguar fshatari. Dielli ishte ulur në horizont, kodrinat e pyllëzuara të Malugut po humbisnin shkëlqimin e tyre. Rustemi ecte në krye të kolonës. Ai i njihte mirë djemtë, që kishte me vete. Bashkë kishin kaluar shumë kohë maleve, nëpër prita, ditën e  natën, në shi e në dëborë, në tufan dhe kurrë nuk kishte dëgjuar asnjë ankesë nga ata. Për këtë ai kishte krijuar besim dhe kishte fituar respektin e tyre, ndaj pasi kthehej mbrapa për të pare e  kontrollolluar kolonën, ai me vrap dilte sërish në  krye. Sa herë u fliste me zjarr e me pasion për vijën e luftës, ai me durim i sqaronte, duke ju hapur zemrën për shqipërinë që ëndërronte. Dalëngadalë  errësira po binte mbi fshat. Koha ishte e mirë. Errësira e natës dhe freskia e pyllit, sikur i ç’lodhte trimat, të  cilët lëviznin me shpejtësi dhe me kujdes drejt stofullës së “ujkut”.  Në momentin që po i afroheshin vëndit ku mendohej se ishin fshehur diversantët, Rustemi e ndau çetën në grupe nga 4-5 vetë. Caktuan detyrt  dhe drejtimet nga do të  lëviznin dhe lanë  vëndin e takimit. Menjëherë u zhdukën në  errësirën e natës. Rustemi me Arifin, dhe dy shokë  të  tjerë,  filluan të  përparonin në thellësi të pyllit, në drejtim të vëndit ku do të  zinin pritën. Armën e mbanin në dorë pa hequr gishtin nga këmbëza e dyfekut për ç’do të papritur. Degët e pemëve fëshfërinin dhe aty ku hidhnin këmbët shkarpat e thata bënin një  zhurmë shushuritëse dhe përcillej në  formën e një  jehonë  të  zgjatur. Ndërkohë  në  krahun tjetër, krisi pushka. Do të  kenë  rënë  në  pritë shokët; -  ja priti Rustemi. Me shpejtësi ata u nisën në  drejtim të  zhurmës së krismave, por sa më  shumë  afroheshin, aq më  pak krisma dëgjoheshin deri sa pushuan fare. Në të aguar ata u takuan me njërin prej njësiteve, të  cilët kishin me vete edhe një  të  plagosur. Rustemi s’u besonte syve. Para tij, ndodhej i plagosur i katandisur si mos më  keq, Ndue Barjaktari. Ai kishte marrë  një  plumb në  shpatull. Fytyra e tij e stërmunduar nga mundimi dhe vështirësitë  e jetës kishte marrë  një  pamje të  tmerruar.  Fol ku janë  të  tjerët;  - ju drejtua Rustemi?  Por ai bëri një  shenjë  me dorë se nuk do të  tregonte. Të  tërë njësoj janë  këta të  mallkuar - tha Rustemi. Edhe pse janë  të  zhyer, prapë mbahen si kapadainj. Këtyre më shumë u dhimbset lekura se ideali. E ç’farë ideali kanë këta të shitur, që luftojnë e masakrojnë popullin e vetë. Nëse nuk do të tregosh hakmarrja e popullit do të bjerë mbi ty pa mëshirë, i tha Rustemi dhe bëri shenjë që ta shoqëronin. Ndërkohë, Nduja duke gulçuar -  i thotë: -  Aty janë, 30 vetë nën komandën e Kolë Balmit. Ku? -  i tha Rustemi . Aty në  pyllin e Malugut, në thellësi të  pyllit. Po atë fshatarin dje, kush e vrau.! Atë e vrau njëri nga njerzit e mi. E vrau për të krijuar panik! Rustemi urdhëroi dy  trima, ta shoqëronin të  plagosurin dhe forcat e tjera për të  kapur pjestarët e tjerë të bandës. Dielli ishte ngjitur lartë  dhe tek -  tuk ndonjë  reze depërtonte në degët e pemëve. Rustemi kishte zënë pritë në një lëndinë të vogël i mbështetur pas një trungu peme. Kishte ardhur mbasditja kur krisi pushka. Pas ndonjë ore u dëgjua zhurmë para pozicioneve ku ishte Rustemi. Ndal!  Duart lart, thirri ai, por banditët u pozicionuan dhe filluan të shtinin me pushkë. Drejt kaçubes që qëndronte Rustemi, vërshuan breshëri plumbash. Pema ku ai ishte mbështetur u bë shoshë. Nga ana tjetër u dëgjua pushka e Arifit, që  e shtriu një bandit në tokë. Një plumb e plagosi Arifin, por ai nuk ndalej. Megjithëse i plagosur ai vazhdonte të qëllonte. Tre banditë po qëllonin ndaj Rustemit, por njëri prej tyre u rrëzua nga plumbat e Rustemit, ndërsa dy të tjerët shtinë mbi Rustemin . Oh, bërtiti ai dhe fytyra e tij ra mbi degët e pemëve që i qëndronin si kurorë mbi kokë. Sytë ju errësuan pas asaj flakërime, që e përshkoi në gjoks. Shokët e gjetën Rustemin të shtrirë në  lëndinë  dhe mbi të nuk kishte më  shenja  jete. Një njollë gjaku i ishte mbledhur mbi gjoks. Fytyra e tij shprehte një  urrejtje të  madhe dhe dukej se thoshte: - Vazhdoni shokë, përpara në  rrugën e nisur deri në  çfarosjen e plotë  të këtyre bandave. Rroftë Shqipëria! Rustemi ra më, 31.08.1945 në  Lezhë me repartet e ndjekjes. Ai ngeli si pishtar në panteonin e lirisë për të mos vdekur kurrë. Sot, Ai Dëshmor i Atdheut! Respekt e nderim të veçantë, për Dëshmorët e Bolenës dhe të gjithë shqipërisë. Sa herë që shkruaj për Bolenën, për këtë vënd magjik, më kthehet ajo ndjesia që s’e gjen askund tjetër, ndjesia se ishe në vëndin e duhur, me njerëzit e duhur, në një kohë që tani jetojnë, vetëm në kujtim.