Në majë të Këndervicës isha
Fund korriku qe,
dëbora ishte fshehur
nëpër të grryerat e errëta të shkëmbit
dhe mbijetonte ende,
kishin guxuar hithrat e manushaqet
të hidhnin shtat aty pranë
në një shtrat neutral dherash;
ndërsa bari
bari guximtar
ish lartuar gjithandej rrafshirës kurrizore
dhe i bënte fyejterës së malit që frynte trazuar...
Aty u shtriva,
nën qiellin e paanë,
e pashë gjatë kaltëritë qumështore
e ndonjë re bredharake
që më afrohej tek këmbët;
pastaj i mbylla sytë
të degjoja zërat e barit:
ato, simfonitë e pafundme
që thurte era
tek shkiste nëpër bar...
Më pas?
Më pas
sa herë që ulem për të shkruar një poezi
nuk bëj tjetër veçse përkthej
nga simfonitë
që thurte era me barin
Aty në Këndrevicë!
Unë
Guxoj të jem vetvetja
dhe nuk jam thjeshtë një këngë
mirësie
në një ditë vjeshte
kur drurët janë rënduar nga frutat...
Siç një përrua malor
rrëmben gurët e shkërmoqur
të mos shëmtojnë malin,
zemërimi im ështe i guximshëm:
Le të vdesë
çka është për të vdekur
deti rreh dallgë e rritet ...
Nuk shpik as rishpik miq;
nuk i helmoj dashuritë tek ma ndrisin ditën,
as friksoj njeri dhe as friksohem!
A grindem thua?
Grindem dhe fort
me të mënçurit per mënçuri
dhe nuk merrem me trapat
në fjalërime budallaqe...
Sprovë dhe mundim më është çdo ditë!
Trishtime kam,
vetë nuk projektoj veshje për trishtimin.
Çuditërisht
pëlqej këngët e çmendura të rrugës
më ngazëllejne të dehurit e natës
yjet dhe trëndafilat...
Dhe di të dashuroj!
Hymn për Dashurinë
Jemi vetë Dashuria!
Eshtë jotja Ajo, duket tek ti, është bërë prej teje!
Eshtë imja Ajo, duket tek unë, është bërë prej meje!
Nuk jemi menduar thellë,
fjala dhe mendimi nuk na kanë folur kurrë dhe sa duhet!
Jemi ne,
zemrat tona kanë menduar e kanë thënë fjalën
Hymn në Dashurinë!
As nuk lind as nuk vdes Dashuria!
Zë i ashpër ishim,
ne ishim fjalë e pakuptimtë, vështrim i një budallai,
përplasje grushti,
hundë e thyer a e pa thyer,
një degë e vetmuar në tallazet e shtërngatës...
kur e patëm braktisur.
Më shumë se të folurit pa tru
kur mungon Dashuria
Jeta udhëton në frikëra të errëta,
grindje dhe mëri dita dhe nata, drita është lot e gjakosje,
humnera poshtë cdo hapi është një zgjatje dore e vdekjes...
të rrezikshëm janë yjet, lindja jonë është bërë një mort
dhe zhvendoset në kohë nga djepi tek varri,
ajri nuk bën punë, kufoma që qelben fytyrat...
Me Dashurinë
jemi zërat e kësaj bote të madhe,
zëri i drtës që udhëton hapsirave pa mort!
Era e madhe e fatit
sillet madhërishëm si ajri i uritur për cdo tingull, për cdo
mendje,
dhe dëshirat janë të mrekullueshme...
Dashuria më bën tingull për këngë,
Dashuria m’i jep jetës kuptim dhe ëndrrës vlerë
Dashuria shpirtit m’i jep frymën e rrokjeve për fjalët,
Dashuria m’i jep meloditë e ngazëllimit në cdo buzëqeshje,
Dashuria është shiu që lulëzon arat e fushave dhe maleve!
Po iki ngarkuar me një zjarr të fortë:
Dashuria!
Dashuria! Të vetmen që pranoj të ma sekuestrojë jetën!
Zemra le të më digjet në Dashuri! Aty le të digjet Historia...
Jemi vetë Dashuria!
Eshtë jotja Ajo, duket tek ti, është bërë prej teje!.
Eshtë imja Ajo, duket tek unë, është bërë prej meje!
Nuk jemi menduar thellë,
Fjala dhe mendimi nuk na kanë folur kurrë dhe sa duhet!
Jemi ne zemrat tona kanë menduar e kanë thënë fjalën:
Hymn në Dashurinë!
Hëna e plotë e mesnatës
Lodhur nga urrejtjet
gjithçka ishte më gjumë.
Unë ecja nëpër bregdetin e lënduar
nga dita
që kishte ikur sikur të qe e rreme.
Vështrova detin:
Hëna e plotë e mesnatës
kishte derdhur e derdhte pa kursim
dritën e saj të argjentë;
ujrat trazoheshin e lëvrinin si miliona pasqyra
të lakuriqta,
që përskuqeshin, si prej turpi, në atë heshtje të madhërishme!
Pylli, mbrapa,
e më tej arat e grurit,
nuk kishin kuarjo të merrnin frymë;
dhe mali, përtej, ishte topitur
nëpër madheshtinë e vet;
yjet nuk ishin tutur,
fëshfërinin butësisht
si me qënë fije bari nëpër të errëtën e qiellit!
Shtëpia ime e fëminisë më goditi lehtë në sup:
Në vatër ishte i ndezur zjarri;
nën hi po piqej buka e misërt!
Zëmra ime, sikur dolli nga deti,
m'i hapi krahet;
më fluturoi nëpër ato lojra të heshtura të hënës së mesnatës
e më la në prag të shtëpisë, që i themi Shqipëri,
për të pritur
Mëngjezin!...
Burrë i vështirë, im Atë
Burrë i vështirë, im Atë
po ngjitej brinjës së thepisur të atij mali
nga s’kthehet më njeriu!
unë mbaja frymën pezull në çdo hap që bënte
dhe thosha me zë fjalët e tij të përshëndetjes…
poezi në gjuhën tonë amtare
ato rreshtat e mallkuara që më qenë ndarje me tim Atë
e që po ma thajnë shpirtin këtyre çasteve drithëronjëse
ku kujtesa arrakate pa më pyetur bredh e bredh.
nuk mund të ndez një zjarr
e të shtrihem të fle i qetë tek e shoh si vogëlohet
sikur kaq të ishte e gjitha dhe hiri i yjeve
që binte mbi supet e tij të digjej rishmë e rishmë.
pushteti i fjalës në zërin e tim Ati
më ishte e më është frymëzimi
për të dashur arat që lërohen për drithëra
e njerzit e vështirë që hapin dritare për diellin!
më mësoi im Atë aq shumë me heshtjen e tij,
më mësoi aq shumë me fjalën e tij
dhe me të qeshurën e kursyer,
siç më kujtohen mua çastet e përbashëkta nëpër muzgje…
e vërteta e vetme nuk kalon në një fjali poetike
siç edhe një jetë nuk kalon në një dritë të vetme vështrimi:
vorbulla, gjeratore, rrjedha të furishme
që rendin nga njeri horizont tek tjetri, janë jeta!
nuk ka lojra të përballojnë dëmin a të kthejnë guximin!
sytë edhe pse të brishtë dhe aq fëminor e të çiltër
sundojnë kohën e shtërngatat e murme zisjellëse
edhe në se ndonjë lot rrëshqet tinëzisht nga malli për dikë…
unë e vështroj tim Atë në heshtje edhe këtë çast:
i largët! ashtu i ngjitet e ngjitet në atë brinjë të thepisur
me yjet mbi shpinë!
e unë që nuk e kam më
e vuaj atë heshtje të thjeshtë ikjeje…
Nga cikli: Bisedë me poete lashtësie
2. Përballë: Hemigueji!
Në të vërtetë unë isha si një ishull me vete
dhe krejt shkëmb
nëpër rrugët plot gjallëri të Barcelonës...
I lodhur prej mendimeve
dhe prej heshtjes
avitesha të drekoja në restorantin e një godine dykatëshe
ne murin e jashtëm të së cilës shkruhej:
"Këtu nuk ka ngrënë kurrë Hemingueji!"
E besoja
dhe isha i qetë duke menduar për të
teksa gjithë ditët e kalume më kish ecur përpara
ashtu trup madh e i ngarkuar me pistoleta e bomba
për t'i ardhur në ndihmë
Republikës
e njëherësh
duke shkruar tregime të shkurtëra
për të siguruar drekën e vet...
Në të gjithë fasadat e
restoranteve të Barcelonës pashë të shkruar:
Këtu drekonte Hemingueji!
E pikërisht nëpër ato vënde
Unë nuk mund të drekoja...
Jeta në market
Më mirë e më lirë-
shkruhet në çdo broshurë
që të vrasin vështrimin
Përtueshëm
në këtë ditë të zgjebosur
kur dhe shiu bije me përtesë
i ik poezisë
futem në marketin
e kryeqytetit
Ulërima e jet
ndihet qysh tek pragu
ku është dhe banaku
Natyrisht merr e paguaj
është çdo çast i kësaj pordhe
Një fjalë e pistë kjo
që nuk të bën të gogësish
dhe as të qeshësh
Raftet janë përplot mallra të amballazhuara
dhe duar të plakura
që mendojnë se kupohet cilësia
përmes të prekurës
siç është puna e cicave të deles që mjel
Jeta është e hamamtë:
Atë që kërkon nuk e gjen
dhe ti merr atë që të ofrohet
Ka dhe më keq akoma:
Çdo çast e në tërë vitet
merak ke atë që ke dashur e s'e ke arrirë
jo atë që të ka lumturuar
Siç këtu në merkaton e jetës paguan
sa të kërkon arkëtarja e jo sa ke në xhepat e çpuar...
[Shënim: Shkruar në stilin e Bukovskit
për të nderuar mikun tim Fadil Bajraj në Prizren]
Dita
Prapa medaljes kam dorën e ftohtë të
ditës.
Më hap qepallat e lodhura e të
plakura
për të më zgjuar
për të parë dritë-hijet
e për të kaluar nëpër lumturitë e
grisura të mia
pa frikë dhe e etur.
Gjumi i parehatshëm ka ngrirë nëpër
ajër,
ende më kërkon të dëgjojë
për kuptimin e ca buzëqeshjeve,
mbijetojnë ato
dhe a i ngjajnë këngës së një
gardaline?
Si tia them që e vërteta është një
lodër?
Goditje për goditje
mbijetojnë në pikëza të grisura vese
buzëqeshje në miliarda
sa mund të mbushet me to pusi i
zbrazur i qiellit
edhe pse shumica e njerëzve zvarriten
paprerë
në shpatet e dhimbjes...
Prapa medaljes kam dorën e ftohtë të
ditës...