loader
Loading...
EJANI NË LABËRI!
1 muaj më parë

EJANI NË LABËRI!

Lartë në male, do të përjetoni mikpritjen e saj, do të dëgjoni polifoninë aty ku ka lindur, do të shijoni gatimet tradicionale, do të zbuloni bukuritë natyrore dhe do të bëheni pjesë e festave që bashkojnë breza të tërë. Sepse Labëria nuk vizitohet, ajo përjetohet. Kur thua Labëri, nuk të vjen ndërmend thjesht një krahinë. Të vijnë ndër mend historia, trimëria, besa dhe kënga. Të vijnë ndër mend malet krenare, që Ali Asllani i përjetësoi me vargjet e tij: “jashtë borë e brënda prush – duke përshkruar jo vetëm natyrën e ashpër, por edhe shpirtin e labit: të qetë në pamje, por me zjarr në zemër. Kur thua Labëri, dëgjon jehonën e këngës vençe, kryeveprës së kulturës sonë shpirtërore, aty ku zërat bashkohen në një harmoni të rrallë, duke mbartur me vete histori, dhimbje, gëzim dhe krenari. Dëgjon këngën e burrave të mbledhur në rreth vëllazërie, ku çdo varg është amanet dhe çdo zë pjesë e kujtesës së një populli. Kur thua Labëri, kujton besën që nuk thyhet kurrë, mikpritjen që nuk njeh kufij dhe burrërinë, që matet me fjalën e dhënë. Kujton njerëz që kanë luftuar për lirinë, kanë ruajtur traditat me xhelozi dhe kanë përcjellë te fëmijët e tyre dashurinë për vendlindjen e për kombin. Labëria nuk është thjesht një trevë gjeografike. Ajo është një identitet, një kulturë, një mënyrë jetese. Është vendi ku historia këndohet, ku trimëria rrëfehet dhe ku krenaria trashëgohet nga një brez në tjetrin. Sa herë jehon një këngë labe, sa herë ngrihet një këngë vençe apo recitohen vargjet e Ali Asllanit, Lefter Çipës e qindar autorëve të tjerë,  rilind shpirti i Labërisë i lirë, fisnik dhe I pavdekshëm. Prandaj, kur themi Labëri, nuk shqiptojmë thjesht një emër. Shqiptojmë një histori, një trashëgimi dhe një krenari që i përket gjithë kombit shqiptar. “Labëri, larë në hënë, eshtërat sa majë e rrënjë, malet gushë më gushë, jashtë borë e Brenda prushë, e derdhura ibërshime, la moj, Labëria ime”.. Ka pak vargje në letërsinë shqipe që mbledhin me kaq forcë shpirtin e një krahine, sa këto të Ali Asllanit për Labërinë. Ato nuk përshkruajnë vetëm bukurinë e peizazhit, por edhe karakterin e njerëzve të saj: të qetë në pamje, por me zemër të ndezur nga dashuria për lirinë, nderin dhe atdheun. Muaji i kthimit në rrënjë Gushti mban një domethënie të veçantë për Labërinë. Është koha kur bijtë dhe bijat e saj, të ardhur nga çdo cep i Evropës,nga përtej atlantikut  e më gjerë, kthehen në vendlindje për të takuar familjarët, miqtë dhe bashkëfshatarët. Është muaji i takimeve të brezave një traditë e bukur që ka lulëzuar në shumë fshatra të Labërisë, ku kujtohet historia, nderohen pleqtë, prezantohen fëmijët e rinj dhe forcohen lidhjet me vendin e paraardhësve. Këto takime shoqërohen me këngë polifonike, valle, aktivitete kulturore, panaire me produkte vendase dhe biseda që zgjasin deri vonë në natë, duke e kthyer çdo fshat në një vatër gëzimi e bashkimi. Janë ditë emocionesh, kujtimesh dhe krenarie, ku çdo lab ndihet përsëri pranë rrënjëve të veta. Një destinacion që fton ta zbulosh Vizitorët mund të shijojnë mikpritjen e bujtinave tradicionale, ku gatimet përgatiten me produkte vendase dhe me atë dashuri që e karakterizon familjen labe. Mishi i pjekur në saç, byreku i shtëpisë, djathi, mjalti, vaji i ullirit, vera dhe rakia tradicionale janë vetëm një pjesë e shijeve autentike që ofron kjo trevë. Kush viziton Labërinë, nuk duhet të largohet pa parë fshatrat karakteristikë me shtëpi prej guri, kishat dhe xhamitë shekullore, urat e vjetra, burimet e kristalta, kanionet, luginat dhe shtigjet malore që të çojnë drejt peizazheve mahnitëse. Nga maja e malit të Çikës, te lugina e Lumit të Vlorës, nga Kurveleshi te bregdeti i Jonit – çdo udhëtim këtu bëhet një përjetim i veçantë. Gushti është koha më e bukur për të qenë në Labëri. Është koha për të dëgjuar një këngë vençe në sheshin e fshatit, për të marrë pjesë në një takim brezash, për të ndarë bukën me banorët vendas dhe për të ndier nga afër shpirtin e kësaj treve. Ejani në Labëri! Ejani të përjetoni mikpritjen e saj, të dëgjoni isopolifoninë aty ku ka lindur, të shijoni gatimet tradicionale, të zbuloni bukuritë natyrore dhe të bëheni pjesë e festave që bashkojnë breza të tërë. Sepse Labëria nuk vizitohet, ajo përjetohet. Thesari i isopolifonisë Labëria është një nga trevat më të lashta dhe më të lavdishme të Shqipërisë. Ajo ka lindur burra e gra të shquara, patriotë, dijetarë, artistë e krijues që kanë lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë kombëtare. Nga malet e Kurveleshit deri në brigjet e Jonit, çdo gur, çdo shteg dhe çdo burim mbart me vete një histori qëndrese, besnikërie dhe krenarie. Një nga thesaret më të mëdha që Labëria i ka dhuruar kulturës shqiptare dhe njerëzimit është polifonia shqiptare. Kjo mënyrë e veçantë e të kënduarit, e ndërtuar mbi harmoninë e zërave të marrësit, kthyesit, hedhësit dhe isos, është shumë më tepër se një formë muzikore: është një dialog shpirtëror, një histori e kënduar, ku çdo zë ka vendin dhe peshën e vet, ndërsa së bashku krijojnë një harmoni që prek zemrën e çdo dëgjuesi. Nuk është rastësi që polifonia shqiptare është shpallur pjesë e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të Njerëzimit, si një nga format më të rralla dhe më autentike të muzikës tradicionale në botë. Brenda kësaj tradite të pasur zë vend edhe kënga vençe, mënyra e veçantë e të kënduarit që bashkon burrat në një rreth vëllazërie, ku zërat ndërthuren me forcë, dinjitet dhe emocion. Kënga vençe nuk është vetëm interpretim artistik; ajo është simbol i unitetit, i besës dhe I respektit të ndërsjellë. Nëpërmjet saj përcillen ngjarje historike, këshilla të urta, mall për vendlindjen, krenari për prejardhjen dhe dashuri për kombin. Kur ngrihet një këngë vençe, duket sikur flet vetë historia e Labërisë. Besa si themel Labëria është edhe toka e besës dhe e mikpritjes. Shtëpitë e saj kanë qenë gjithmonë të hapura për mikun, ndërsa fjala e dhënë ka pasur peshën e ligjit. Këto vlera, të trashëguara brez pas brezi, mbeten edhe sot themeli i identitetit lab. Në një kohë kur globalizimi rrezikon të zbehë identitetet lokale, ruajtja dhe promovimi I trashëgimisë kulturore bëhet një detyrë e përbashkët. Gazeta, “Labëria” ka një mision fisnik në këtë drejtim: të dokumentojë historinë, të promovojë kulturën, të nxjerrë në dritë figurat e shquara dhe të mbajë gjallë lidhjen e labëve me vendlindjen e tyre, kudo që jetojnë. Fjalët e Ali Asllanit mbeten edhe sot po aq domethënëse. Labëria vazhdon të jetë, “jashtë borë e brenda prush” – e qetë në pamje, por e zjarrtë në shpirt. Është një trevë që nuk matet vetëm me kufijtë e saj gjeografikë, por me madhështinë e historisë, me pasurinë e kulturës dhe me fisnikërinë e njerëzve të saj. Labëria nuk është thjesht një vend në hartë. Ajo është një ndjenjë, një identitet, një amanet që duhet ruajtur e përcjellë brez pas brezi. Sa herë jehon një këngë polifonike, sa herë ngrihet një këngë vençe apo recitohen vargjet e Ali Asllanit, rilind shpirti i Labërisë – një  shpirt i lirë, fisnik dhe i pavdekshëm. Ejani në Labëri! Ejani të përjetoni mikpritjen e saj, të dëgjoni polifoninë aty ku ka lindur, të shijoni gatimet tradicionale, të vizitoni bukuritë natyrore dhe të bëheni pjesë e festave që bashkojnë breza të tërë. Sepse Labëria nuk vizitohet, ajo vetëm përjetohet.!