Nuk arrita ta shkruaj këtë kujtim relativisht të vjetër për
të cilin kam vite e vite detyrim në ditën e 7 Marsit ,Ditës të Mësuesit ,që nuk
munda ta shkruaj në pa mundësi por më mirë vonë se kurrë ! Mora shkas nga ky
shkrim që kanë bërë për këtë çështje ,siç e shikoni më poshtë ,ca miq tanët për
mësues që në kohën e luftës së dytë botrore qeverria e atëhershme ,me ministër
të arsimit ,shumë të shkolluarin Ernest Koliqi ,kryeministër një periudhë Mehdi
Avdyl Frashërin dhe Ministër të Brendshëm ,një periudhë Xhafer Deva ,nga
Mitrovica e Veriut ,të cilët organizuan dhe dërguan në Kosovë dhe gjith trojet
e tjera shqiptare ,që ata katër vjet Shqipëria jonë e vërtetë i vendosi
kufinjtë ashtu siç i kishte njohur hartën parlamenti dhe sulltani i fundit i
Turqisë ,Ismail Qemal Bej Vlorës ,me një sipërfaqe të vërtetë edhe dy herë më
të madhe se çfarë është sot . Nejse ,kjo është tjetër gjë është historia ,shumë
e manipuluar ,sepse qëllimi im dhe detyrimi im është për të kujtuar një mësues
nga fshati jonë Lekdush ,që sëbashku me grupin e madh që u dërguan në trojet
shqiptare ishte edhe ai ,sepse jo vetëm të tjerët kanë pasur mësues të kësaj
kategorie ,që shteti jonë socialist asqë nuk e përmëndi veprën e këtyre
mësuesve shqiptarë ,që në kushte të vështira ,që agjentura sërbe ,pamvarsisht
se ltalianët e më pas gjermanët kishin autoritetin ushtarak ,i ndiqte në
fshehtësi dhe priste rastin t'i eleminonte ,ashtu siç bëri më vonë ,kur u
largua gjermani dhe askush nuk u doli më zot ,as shteti amë i konvertuar në
sllavokomunist asqë nuk e përfilli veprën e tyre ,pamvarsisht se disa prej tyre
mezi mundën të largohen të vinin në Shqipëri ,në Turqi e gjetkë ,dhe disa u
arrestuan e u burgosën nga pushtuesi serb etj.
MUHARREM ISUFI (IMERI ) LEKDUSHI Unë asqë nuk e dija dhe nuk mund ta njihja këtë bashkëfshatar të nderuar ,por u bë shkak që ta njihja këtë histori një plakë e rrallë ,e mrekullueshme ,e jashtëzakonshme Zurha Shehu (lsufi) ,e cila e kishte kushëri të parë Muharremin ,djalë xhaxhai ,i cili si gjithë mësuesit e tjetë në trojet shqiptare ,mezi u shpëtoi nga thonjë pushtuesve kriminelë serbë dhe arriti të shkonte në Turqi me familjen e tij. Një ditë prej ditësh nënë Deja ,kështu i flisnin gjithë fshati nënë Zurhasë ,vjen te unë në shkollë dhe më thotë ,0smën ,kur të dalësh nga shkolla hajde në shtëpi mor bir tek neve ,të më lexosh një letër që më ka ardhur nga Turqia .Më ra e pa pritur dhe u çudita ,por ajo më qetsoi e më tha ,hajde se do të tregoj unë .Ashtu bëra ,shkova dhe shkurt muhabeti ,pasi më shpjegoi kush ishte Muharremi ,unë u ndjeva i nderuar të lexoja letrën e tij ,megjithse ajo e zgjuar ,mos i thuaj njeriut ! Shkurtimisht ai kishte krijuar një familje të mrekullueshme me një vajzë nga Kosova dhe kishin lindur dy vajza ,Shpresën ,tjetrës 19 vjeçe nuk ja kujtoj emrin dhe nuk më kujtohet se kishte një djalë apo jo .Shpresën e kishte martuar me një djalë kosovar dhe ajo kishte dy fëmijë 13 vjeç e poshtë ,një vajzë Fluturën dhe një djalë ,si yje ,fotografitë ishin të mrekullueshme për shikimin tonë atëhere .Komunikimi vazhdoi me letrat që ja shkruaja unë por asnjë fjalë në emrin tim ,vetëm të nënë Desë ,e cila ,e zgjuar ,më thoshte se ai do të gëzohet po ti themi se djali që më lexon e shkruan letrat është mësues nga fshati ynë por ,jo mor bir ,ti e kupton se këto letra lexohen nga shteti dhe nuk dua unë që ty të të prish punë ,se nuk i dihet si i kuptojnë këta . Pyetjes tonë se çfarë punë bënte në Stamboll ai me sh.zgjuarsi sepse e dinte që letrat lexoheshin nga sigurimi ynë ,na u përgjigj se marte ujë me një gomar etj. Ndërsa një nga letrat e vazhdimsisë ishte fatale kur thoshte se vajza e madhe Shpresa me gjithë dhendërrin dhe dy fëmijët u gjendën të katërt të vdekur nga policia në Romë brenda në maqinën e tyre . Letra ishte shumë e dhimbshme shumë ! E dashur motër Zurha ,tani që po ju shkruaj këtë letër ,lotët më mbytën dhe nuk arrij të të shkruaj qartë nga dhimbja për gjëmën që më gjeti dhe letra ndërpritej këtu ,pasi siç e kuptuam se letra ishte e zhubravitur dhe e lagur me lot .Nënë Deja qau ...më erdhi sh.keq kur shikoja fotografitë e tyre ,të katër si yje .Ngjarje tragjike ...Nga kjo letër ,në pamundësi që ai të vazhdonte shkruante ,nuk mësuam asgjë për shkakun .Në letrën tonë i kërkuam shkakun pasi i bëmë ngushëllimet .Ai na u përgjigj duke na thënë se çështjen e ka marrë në dorë prokuroria italiane ,por unë nuk kam besim shumë për tu thënë shkaku i vërtetë se vajza dhe dhëndërri ishin aktivistë për të themeluar Republikën e Kosovës ,të drejtat e shqipëtarëve etj.dhe ,unë mendoj ,tha ai se i ka helmuar agjentura sërbe ,e cila ka vrarë mjaft aktivistë Kosovarë ,bile edhe në Gjermani .Dhe ,në letrën tjetër rezultoi se prokuroria italiane dha verdikt se ishin helmuar nga gazi i maqinës .Sërbët paguajnë me flori për këto raste thoshte ai .Iku kjo ! Në një letër të tij tjetër tragjike : Jam transferuar përfundimisht në Belgjikë ,Bruksel ,por ,motër Zurha ,tragjeditë në familjen time nuk paskan të mbaruar ,vajzën 19 vjeçe ,filanen,ma shtypi treni .Kjo për ne ishte kulmi .Letra e tij ishte sh.e shkurtër ,si duket nga pamundësi për të vazhduar më tej ,dhe kjo ishte letra e tij e fundit ,që lexuam ,megjithse ne i kthyem përgjigje ngushëlluese ,ai nuk shkruajti më ,shkakun nuk mundëm ta mësojmë më .Prandaj me atë keqardhje po e shkruaj këtë tregim ,ngjarje reale ,që e kam konsideruar detyrim timin prej vitesh .Qoftë i pa harruar Muharremi ,familja e tij shqiptare ,atdhetare ,por edhe gjithë shokët e tij mësues nga Shqipërija që shpunë dritën e diturisë në ato kushte .Nderime dhe respekt edhe për qeveritarët e kohës ,që mendonin dhe vepronin për tu mësuar të shkruajnë gjuhën e nënës edhe shqiptarëve në gjith truallin shqiptar !